การ ‘ควบคุม’ ความบิดผันของธรรมชาติ และรัฐสอดแนม กับ Control

หากโลกนี้เป็นเพียงรูปกระดาษแนบผนัง ขอบสี่เหลี่ยมผืนผ้า รูปทรงดุจดังกรงเหล็กอันคุมขังความหยั่งรู้ของมวลมนุษย์เอาไว้ ภายใต้กระดาษใบนั้น สิ่งอันใดที่เราหารู้ไม่อาจซ่อนอยู่ และบางครั้งมันก็คืบคลานออกมาพานพบ ปะทะกับมนุษย์ผู้ทะนงตนว่าล้วนได้ครอบงำธรรมชาติเอาไว้โดยสมบูรณ์ ไม่ต่างจากห้องขังเช่นเดียวกัน
Control-jesse-01

หมายเหตุ: บทความนี้ไม่ใช่การรีวิวตัวเกม Control
หมายเหตุ 2: บทความนี้มีการเปิดเผยเนื้อหาบางส่วนของเกม

หากโลกนี้เป็นเพียงรูปกระดาษแนบผนัง ขอบสี่เหลี่ยมผืนผ้า รูปทรงดุจดังกรงเหล็กอันคุมขังความหยั่งรู้ของมวลมนุษย์เอาไว้ ภายใต้กระดาษใบนั้น สิ่งอันใดที่เราหารู้ไม่อาจซ่อนอยู่ และบางครั้งมันก็คืบคลานออกมาพานพบ ปะทะกับมนุษย์ผู้ทะนงตนว่าล้วนได้ครอบงำธรรมชาติเอาไว้โดยสมบูรณ์ ไม่ต่างจากห้องขังเช่นเดียวกัน

เหล่าลิงสองขาหน้าไร้ขนเอ๋ย เมื่อเจ้าถูกสั่นคลอนกรงเหล็กของเจ้าที่ภูมิใจนักหนาแล้ว เจ้าจะจัดการกับความผันแปร ไร้ความแน่นอนได้อย่างไร เมื่อความมั่นคงที่เคยคิดว่าเสถียรภาพโดยสมบูรณ์แล้ว กลับเป็นเพียงมโนทัศน์อันน่าอดสูเท่านั้น

วิดีโอตัวอย่างสุดท้ายก่อนวางจำหน่ายเกม

มั่นคงปะทะบิดผัน

‘ควบคุม’ หรือ Control เปิดมาด้วยคำพูดที่เสียดแทงความคิดตั้งต้นที่ค้างคาอยู่ในใจของมนุษย์จำพวกพกความฉงน สงสัยใคร่รู้ ในสิ่งที่อยู่เบื้องหลังรูปภาพอันถูกปกปิดไว้โดยมิดชิด ภาพดังกล่าวนั้น สำนักงานการควบคุมกลาง (Federal Bureau of Control) เป็นสิ่งเดียวที่คอยขวางกั้นความจริงไว้อย่างแน่นหนา เหตุเพราะว่าประวัติศาสตร์ที่เคยสั่งสมบทเรียนในเรื่องราวเหนือธรรมชาติ เมื่อมนุษย์ได้สัมผัสกับเรื่องราวเหนือความเข้าใจ เราจะกลับไปเป็นยุคกลางที่เต็มไปด้วยการใช้ความเชื่อนำค้ำจุนโลก ความวุ่นวายจักกลับมา จึงจำเป็นต่อการควบคุมให้จงดี

โดยพฤติกรรมของมนุษย์ มักคุ้นและลำพองว่าตนเองนั้นควบคุมสิ่งใด ๆ ไว้ในกำมือได้อย่างเบ็ดเสร็จ เด็ดขาดจากความผันแปรของธรรมชาติ ที่ไม่มีความแน่นอน ไร้ซึ่งรูปแบบ เป็นรูปธรรมอย่างชัดเจนที่สุดของแนวคิดดังกล่าวใน Control ปรากฏในรูปแบบของการเลือกใช้สถาปัตยกรรม Brutalist (Brutalist Architecture) กับ ‘ที่พำนักยอดอาวุโส’ (Oldest House) สถานที่ตั้งของสำนักงานการควบคุมกลาง ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมที่นำเสนอแนวคิดของความกระด้างกระเดื่อง มั่นคง มีระเบียบ ไร้ซึ่งการผันแปร เป็นปรปักษ์กับธรรมชาติอย่างยิ่งยวด นอกจากนั้นยังรวมไปถึงกระบวนการ, วิธีการและการจำแนกหมวดหมู่อย่างเป็นระเบียบของสำนักงานการควบคุมกลางอีกเช่นกัน

พวกเขาต้องการควบคุม ไม่ได้ต้องการเข้าใจ

ดอกเตอร์ Underhill อีกหนึ่งตัวละครสำคัญใน Control กล่าวได้อย่างเฉียบคม ชำแหละชุดความคิดของสำนักงานการควบคุมกลางอย่างหมดเปลือก ล่อนจ้อน แต่เมื่อการควบคุมดังกล่าว มันไม่ใช่การควบคุมสิ่งที่เป็นธรรมชาติ อันถือว่ามนุษย์ได้กำราบเด็ดขาด แต่มันคือสิ่งที่อยู่ ‘เหนือ’ ธรรมชาติ เมื่อธรรมชาติมันไร้ความแน่นอน แต่สิ่งที่อยู่เหนือธรรมชาติมันทั้งไร้ความแน่นอนและไร้ความเข้าใจ หยั่งถึง มนุษย์ก็ยังไม่ละทิ้งความเป็นตัวเอง ยังคงต้องการที่จะควบคุมมันอยู่ร่ำไป

Control-jesse-03
จงอย่าหลุดการควบคุม

แต่หากความเจ็บแสบของเรื่องราวดังกล่าว แม้การที่มนุษย์จะพยายามควบคุมมันสักเท่าไร ความบิดผันก็ยิ่งรุนแรงขึ้นเท่านั้น และไม่เคยที่จะยอมอ่อนน้อมภายใต้ความอหังการของชาติพันธุ์นี้ แม้กระทั่งพำนักยอดอาวุโสอันเป็นป้อมปราการเดียวของผู้ที่ขึ้นชื่อได้ว่าเป็นผู้ที่พยายามกำราบความเหนือธรรมชาติอย่างสำนักงานการควบคุมกลาง ก็เป็นสถานที่แห่งพลัง (Place of Power) ซึ่งเป็นหนึ่งในสิ่งเหนือธรรมชาติ และถึงแม้ว่าตนคิดว่าจักควบคุมที่พำนักเหนือธรรมชาติให้แน่นิ่ง สกัดการบิดผันของรูปร่างตึก (Building Shift) จากการใช้คลื่นความถี่ในย่านพิเศษในจุดควบคุม (Control Point) แต่ก็มีปัจจัยแห่งความไม่แน่นอน เหนือความคาดหมายอย่างพวกกังวานทมิฬ (The Hiss) มาพรากการควบคุมในท้ายที่สุด

แท้ที่จริงแล้วเราจึงตระหนักได้ว่า เราไม่สามารถควบคุมสิ่งใดได้อย่างเด็ดขาด ปราศจากการบิดผัน ตามครรลองของธรรมชาติที่เราต้องการเอาชนะ ท้ายที่สุดปัจจัยอันเหนือความคาดหมายก็เข้ามาแทรกแซง ปั่นป่วนให้การควบคุมที่มนุษย์อย่างเรา ๆ แสนจะมั่นใจกับมันหนักหนา หลุดลอยไปอย่างไร้ทิศทางอยู่ดี

สารัตถะของรัฐสอดแนม

อีกความน่าสนใจของกระบวนการควบคุมของสำนักงานการควบคุมกลาง เป็นการควบคุมที่มีกระบวนการ ‘ผ่านการคิดมาดีแล้ว’ อย่างยิ่งยวด แต่ ‘ไม่เหนือความคาดหมาย’ เมื่อขึ้นชื่อว่าการควบคุม ‘การสอดแนม’ จึงเป็นเรื่องพื้นฐานที่สุดของกระบวนการดังกล่าว ไม่ว่าจะเป็นการเข้าถึงข้อมูลส่วนตัว หรือการบังคับสูญหาย เพื่อให้ได้ถึงข้อมูลของเหล่าอุบัติการณ์อันถูกบิดผัน (Altered World Event) ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของทุกเหตุการณ์เหนือธรรมชาติทั้งหมดทั้งปวง

ไม่เพียงแต่การสอดแนม ‘การบิดเบือน’ เป็นอีกแก่นหลักของการควบคุม เราเห็นที่ชัดเจนที่สุดก็คือรายการ อเมริกาย่ำรุ่ง (America Overnight) เป็นรายการที่สำนักงานการควบคุมกลางทำขึ้นเพื่อบิดเบือนเหล่าไพร่ฟ้าหน้าใสหัวใจหมกมุ่น (หรือตาสว่าง?) กับเรื่องราวของเหตุการณ์เหนือธรรมชาติที่ถูกปกปิดมาเป็นเวลาช้านาน พวกเขา สำนักงานการควบคุมกลางจักทำลายทุกข้อมูล ทุกความเชื่อ ให้แหลกคารายการ แต่ก็เป็นการสอดแนมนำข้อมูลที่ได้มาในเวลาเดียวกัน ร้ายกาจเสียนี่กระไร

Control-jesse-04
เธอต้องเผชิญกับเรื่องราวที่อยู่หลัง ‘ภาพ’

การที่สำนักงานการควบคุมกลางใช้ทุกวิถีทางในการสอดแนม เป็นการละเมิดสิทธิขั้นพื้นฐานในเรื่องความเป็นส่วนตัวของประชาชน รวมไปถึงจำกัดสิทธิอันพึงมีของประชาชน มิได้ต่างจากรัฐสอดแนม (surveillance state) แต่อย่างใด แม้ว่าจะใช้แห่งผลที่สวยหรูดูน่าฟังว่า ‘เพื่อความสงบสุข เรียบร้อย ของประชาชน’ อย่างพันธะกิจของสำนักงานการควบคุมกลางที่กล่าวไว้ว่าไม่ต้องการมนุษย์ต้องย้อนกลับไปในยุคที่ถูกครอบงำและมอมเมาไปด้วยความเชื่อเป็นใหญ่ หยิบยกมันมาอ้างเป็นความชอบธรรม จากกระบวนการอันขัดต่อกฎหมายสูงสุด อย่างสำนวนที่ใช้นิยามเรื่องรัฐสอดแนมได้ชัดเจน ตรงประเด็นที่สุด

ผลลัพธ์อันยอดเยี่ยมแต่งแต้มความชอบธรรมแด่วิธีการอันยอดแย่ (The end justifies the means.)

ซึ่งเมื่อเรากล่าวถึงรัฐสอดแนม Control เปลือยตัวต่อเจตนาที่แท้จริงในการนำเสนอ สิ่งต้องการจะสื่ออย่างชัดเจนที่สุดก็สามารถพบพานได้จากเรื่องของอเมริกา ประเทศอันเป็นที่ตั้งของสำนักงานการควบคุมกลาง เปรียบเปรยอย่างตรงไปตรงมากับกรณีสภาความมั่นคงแห่งชาติสหรัฐฯ (National Security Agency) จากเหตุอันอื้อฉาวของคุณ Edward Snowden และกรณีที่แม้ว่าจะไม่เกี่ยวข้องกับรัฐบาลโดยตรง แต่เกี่ยวกับความเป็นส่วนตัวโดยตรงอย่างกรณี Cambridge Analytica ของ Facebook ซึ่งไม่ต่างจากคุณ Jesse Faden ตัวเอกหลักใน Control ซึ่งได้ไป ‘เปิดโลก’ กับการกระทำไร้ขอบเขตแห่งความละอายต่อใจและกฎหมายของสำนักงานการควบคุมกลาง ด้วยตัวเอง

ในกรณีของคุณ Edward Snowden เขาเคยเป็นนักวิเคราะห์ข้อมูลของสภาความมั่นคงแห่งชาติสหรัฐอเมริกา ได้ออกมาเปิดเผยว่าทางรัฐบาลสหรัฐอเมริกาทำการสอดแนมข้อมูลส่วนตัวของพลเรือน โดยโครงการลับของรัฐบาล นามว่า ‘PRISM’ ซึ่งเป็นโปรแกรมตรวจจับข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ ดำเนินการโดยสภาความมั่นคงแห่งชาติ ตัวโปรแกรมจะทำงานโดยการตรวจจับการติดต่อสื่อสารแบบวิต่อวิ เพื่อระบุตำแหน่งของเป้าหมายจากในและนอกประเทศ รวบรวมข้อมูลในทุกรูปแบบ

Control-jesse-03
คุณ Edward Snowden (รูปจาก: Learn Liberty)

ส่วนกรณี Cambridge Analytica ของ Facebook เป็นเรื่องราวของ ดอกเตอร์ Aleksandr Kogan ผู้สร้างแอปพลิเคชัน thisisyourdigitallife นำข้อมูลส่วนบุคคลที่ได้จากผู้ใช้แอปพลิเคชันดังกล่าว ไปขายให้ Cambridge Analytica บริษัทวิจัยข้อมูล ที่มีวัตถุประสงค์นำไปใช้ในทางการเมือง ทาง Facebook แจ้งให้ทำลายข้อมูลดังกล่าวทิ้ง ซึ่งทาง Cambridge Analytica ก็ยินยอมแต่โดยดี แต่มาปรากฏในภายหลังว่า Cambridge Analytica ยังไม่ได้ทำลายข้อมูลแต่อย่างใด

ฉันนึกว่าฉันระแวงไปเองนะเนี่ย

เธอ Jesse กล่าวเมื่อพบว่าสำนักงานการควบคุมกลางได้สอดแนม ถึงตัวเธอมาเป็นระยะหนึ่งแล้ว

และสิ่งที่น่าขันก็คือ ในความที่เป้าหมายหลักของสำนักงานการควบคุมกลาง คือการควบคุม แต่เจ้าตัวพยายามทำตัวให้ไม่ถูกควบคุมเสียเอง จากการตรวจสอบโดยทางรัฐบาลที่เป็นอู่ข้าวอู่น้ำในด้านงบต่าง ๆ รวมไปถึงประชาชนเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นการพยายามใช้งบที่ได้มาจากการสนับสนุนของรัฐบาลให้น้อยที่สุด ไม่เรียกร้องอะไรเกินตัว เพื่อที่จะไม่เตะตาต้องใจจากรัฐบาล หลีกเลี่ยงจากการถูกตรวจสอบและแทรกแซง เพื่อที่พวกเขาจะทำอะไรก็ได้ตามใจต้องการ และการใช้ที่พำนักยอดอาวุโสเพื่อหลบหลีกการต้องตาของประชาชนละแวกนั้น การทำตัวให้อยู่เหนือการตรวจสอบ เป็นสิ่งที่เรามักคุ้นเสียเหลือเกิน เพราะมิใช่แค่เพียงประเทศอเมริกา

เรื่องราวของรัฐสอดแนมก็มีความเกี่ยวโยงกับสถานการณ์ในบ้านเราอย่างปฏิเสธไม่ได้เช่นกัน

แหล่งข้อมูลอ้างอิง:

ผู้ตรวจทาน:

  • ลุงไผ่ Sukit Buranasun
Previous Post
cyberpunk deepdive

ดำดิ่งไปกับตัวอย่างใหม่ของ Cyberpunk 2077 ที่จะทำให้เราได้รู้แนวทางการเล่นในเกมให้มากขึ้น

Next Post
Gears 5 Squad

ระบบการต่อสู้ที่เปลี่ยนไปใน Gears 5 กับแรงบันดาลใจจาก Bioshock Infinite

Related Posts
wolfeye studios

หัวเรือใหญ่จาก Arkane Studios เริ่มตั้งทีมงานใหม่ในชื่อ WolfEye Studios

Arkane Studios เป็นทีมพัฒนาที่เต็มไปด้วยผลงานอันล้วนแล้วแต่มีเอกลักษณ์อันโดนเด่นอย่างเช่นได้ชัด ไม่ว่าจะเป็นเกมอย่าง Arx Fatalis ผลงานในยุคแรกเริ่มมาจนถึงผลงานใหม่ๆ อย่าง Dishonored และ Prey
อ่านต่อ
Hyper Scape Open Beta

Hyper Scape สเปคสำหรับเล่นและการเปิดทดสอบ Open Beta อย่างเป็นทางการ

หลังจากเปิดให้ทดสอบด้านเทคนิคไปเมื่อสัปดาห์ก่อน ล่าสุดทาง Ubisoft ก็ได้มีการประกาศเปิดให้บริการเกม Battle Royale น้องใหม่อย่าง Hyper Scape อย่างเป็นทางการแล้วในรูปแบบ Open Beta สำหรับแพลตฟอร์ม PC
อ่านต่อ
sony headquater

Sony แถลงผลประกอบการประจำปี PlayStation 5 ส่งออกไปขาย 7.8 ล้านเครื่องแล้ว

Sony ได้มีการปล่อยรายงานแถลงผลประกอบการของแผนกธุรกิจเกมออกมาแล้ว ซึ่งในปีนี้พวกเขาทำรายได้และกำไรได้มากที่สุดเท่าที่เคยมีมา จากการที่เครื่องเกม PlayStation 5 มียอดการส่งออกไปวางจำหน่ายมากกว่าเครื่องเกมในรุ่นก่อนหน้าในช่วงเวลาเดียวกันไปแล้ว
อ่านต่อ